بەتتى ساقتاۋ | باس بەت ەتۋ | حات ساندىعى | حابارلاسىڭىز | ءبىز تۋرالى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى اقپارات تورابى    

حالىق تورابى

شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ

كورىكتى جۇڭگو قۇرۋدىڭ جاسىل جاۋابىن قۇلشىنا جازايىق

«حالىق گازەتىنىڭ» تىلشىلەرى ليۋ ي، كوۋ جياڭزى

2021.05.14 16:34     كەلۋ قاينارى : حالىق تورابى

  «ەكولوگيالىق ورتا − پارتيانىڭ بورىشى مەن ماقساتىنا ساياتىن كەلەلى ساياسي ماسەلە، سونداي - اق حالىق تۇرمىسىنا ساياتىن كەلەلى قوعامدىق ماسەلە». «ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋ سەرپىنىن ارتتىرىپ، ەكولوگيالىق ورتا ماسەلەسىن شەشىپ، لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىن باتىل ويداعىداي جۇرگىزىپ، ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ تىڭ ساتىعا كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك» ...

  2018 - جىلى 5 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ماجىلىستە ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، جاڭا داۋىردە ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋ پرينسيبىن العا قويىپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت جۇيەسىن جەدەل ورناتۋدى دارىپتەدى. وسى رەتكى ءماجىلىس شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن قورىتىندىلادى ءارى پايىمدادى.

  ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسى − جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ماڭگى باياندى دامۋىنا ساياتىن مىڭ جىلدىق ۇلى جوسپار. پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى شي جينپيڭ جولداستى ۇيىتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن جالپى جاعداي قىزمەتىنىڭ كورنەكتى ورنىنا قويىپ، ءبىرقىدىرۋ ءتۇبىرلى، جاسامپاز، ۇزاق بولاشاقتىق قىزمەتتى ورىستەتىپ، شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن جۇيەلى قالىپتاستىرىپ، ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىندا تانىمنان امالياتقا دەيىن تاريحي، بۇرىلىستىق، جالپى جاعدايلىق وزگەرىستەر جارىققا شىعۋىنا جەتەكشىلىك ەتتى.

  لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدى كۇشەيتتى −

  لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىن باتىل، ويداعىداي جۇرگىزىپ، كورنەكتى ەكولوگيالىق ورتا ماسەلەسىن شەشۋدى حالىق تۇرمىسىنىڭ ماڭداي الدى سالاسى ەتتى

  «ساحاراداعى بولات قالاسى» دەپ اتالعان ىشكى موڭعۇلدىڭ باۋتوۋ قالاسى حۋاڭحى وزەنىنە تاياۋ ماڭعا ورنالاسقان، ەكولوگيالىق ورتاسى ايتارلىقتاي جاقسى. باۋگاڭ جارناسى كومىر - كوكس حيميا ونەركاسىپ بولىمشە سەرىكتەستىگى فەنول - سيان جاراقسىز سۋىن ىشكەرىلەي ءبىر جاقتى ەتۋ ينجەنەرياسىنىڭ جۇمىس باسى دۋمانعا بولەنگەن. «بۇل نىسانعا جالپى 156 ميلليون يۋان قارجى قوسىلادى، 6 - ايدىڭ سوڭىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى، سول كەزدە جاراقسىز سۋدىڭ لاستاۋى زور مولشەردە تومەندەيدى، نولدىك ىعىستىرۋ نەگىزىندە ءبىر جاقتى ەتىلگەننەن كەيىنگى جاراقسىز سۋ تۇگەلدەي جان - جاقتى پايدالانىلادى» دەدى باۋگاڭ توبى ەنەرگيا ۇنەمدەۋ، ورتانى قورعاۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاۋ گوچيڭ.

  ىشكى موڭعۇلداعى ەڭ ءىرى ونەركاسىپ قالاسى رەتىندە باۋتوۋ 2019 - جىلدان بەرى لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋ نىسانىنان 300 دەن استامىن اتقارىپ، 16 ميلليارد 200 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ، «جاراقسىز زاتى جوق قالا» قۇردى. «تاياۋ جىلداردان بەرى ەكولوگيالىق ورتانىڭ وزگەرىسى وتە زور بولدى، باقشاداعى جاسىل القاپ بارعان سايىن كوبەيدى، قالا بارعان سايىن جاسىل، جانعا جايلى بولا ءتۇستى!» دەدى كۇندۇن رايونىنىڭ تۇرعىنى مياۋ نانا.

  دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعامدى جاپپاي قۇرا الۋ، قۇرا الماۋدا ەكولوگيالىق ورتانىڭ ساپاسى وتە ماڭىزدى. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن: «ەكولوگيالىق ورتانىڭ، اسىرەسە، اتموسفەرانىڭ، سۋدىڭ، توپىراقتىڭ لاستانۋى اۋىر بولىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋداعى كورنەكتى ولقىلىققا اينالدى. قورشاعان ورتانىڭ ناشارلاۋىن وڭاۋ، قورشاعان ورتانىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋ − قالىڭ حالىق بۇقاراسىنىڭ كوكەي تەستى تىلەگى، ‹13 – بەسجىلدىق› جوبا مەزگىلىندە، ءسوز جوق، وسكەلەڭ ءمان بەرۋگە جانە شىنايى ىلگەرىلەتۋگە ءتيىستى ماڭىزدى قىزمەت». پارتيانىڭ 19 - قۇرىلتايى لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزۋدى جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋدەگى 3 ۇلكەن قامال الۋ شايقاسىنىڭ ءبىرى ەتتى.

  مىزعىماس بەكىممەن كورىكتى جۇڭگو قۇرىپ، لاستانۋعا باتىل سايىس جاريالايمىز! ەلىمىز ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن كۇشەيتۋدەگى ستراتەگيالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاپ، بەتالىستى وزگەرتپەۋدە، سەرپىندى بوساڭسىتپاۋدا تاباندى بولىپ، دالمە - ءدال، عىلمي بولۋ، لاستانۋدى زاڭ بويىنشا جونگە سالۋدى كورنەكتىلەندىرىپ، لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىن پارمەندى، ءتارتىپتى ىلگەرىلەتتى.

  كوك اسپان، اقشا بۇلت، سامسىعان جۇلدىزدار سىندى نىسانانى بەتكە الىپ، كوك اسپاندى قورعاۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىل قول جەتكىزدى −

  كوك اسپاندى قورعاۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋدىڭ 3 جىلدىق ارەكەت جوسپارىن جاساپ جانە اتقارىپ، كاسىپ، ەنەرگيا، تاسىمال، جەردەن پايدالانۋ قۇرىلىمىن رەتتەپ جانە ساپالىلاندىرىپ، وڭىرلىك بىرلەسىپ ساقتانۋ، بىرلەسىپ تىزگىندەۋ جانە اۋىر دارەجەدە لاستانعان اۋا رايىنا توتەپ بەرۋدى كۇشەيتتى. لاس زاتتاردى وتە از شىعاراتىن تازا كومىر ەلەكترىمەن قامداۋ جۇيەسىن قۇردى، بۇكىل ەل بويىنشا لاس زاتتاردى وتە از شىعاراتىن كومىر ەلەكتر اگراگاتتارى 950 ميلليون كيلوۆاتقا جەتتى.

  سۋى تۇنىق، جاعاسى جاسىل بولۋ، بالىعى تۋلاپ ءجۇرۋ نىساناسىنا قاراي بەتتەپ، تۇنىق سۋدى قورعاۋ شايقاسىن كۇش سالا جۇرگىزدى −

  سۋدىڭ لاستانۋىنان ساقتانۋ - جونگە سالۋ ارەكەت جوسپارىن ىشكەرىلەي اتقارىپ، وزەن باستىعى ءتۇزىمىن، كول باستىعى ءتۇزىمىن تىڭعىلىقتى اتقارىپ، چاڭجياڭ وزەنىن قورعاۋ، قالپىنا كەلتىرۋ، سۋ قاينارىن قورعاۋ سياقتى بوگەنايلىق شايقاستاردى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋ كەرەك. چاڭجياڭ وزەنىنىڭ نەگىزگى اعارىندا تۇتاستاي Ⅱتۇردەگى جانە ودان جوعارى سۋ ساپاسىن تاريحي سيپاتتى جۇزەگە استى، چاڭجياڭ وزەنى الابى مەن بوحاي تەڭىزىنە قۇياتىن وزەن اعارلارىنداعى ناشار Ⅴ تۇرىندەگى مەملەكەت مەڭگەرۋىندەگى قيما بەت تۇگەلدەي جويىلىپ، بۇكىل ەلدەگى ايماق دارەجەلى جانە ودان جوعارى قالالارداعى قارا، ساسىق سۋلاردى جويۋ سالىستىرماسى %98.2 كە جەتتى.

  تاماقتى الاڭسىز جەۋ، ۇيدە الاڭسىز تۇرۋ نىساناسىنا قاراي بەتتەپ، تازا توپىراقتى قورعاۋ شايقاسىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى −

  توپىراقتىڭ لاستانۋىنان ساقتانۋ - جونگە سالۋ ارەكەت جوسپارىن جاپپاي اتقارىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنا پايدالانىلاتىن جەر مەن قالا قۇرىلىسىنا پايدالانىلاتىن جەردىڭ توپىراق ورتاسى حاۋىپ - قاتەرىن ءونىمدى تىزگىندەدى. لاستانعان ەگىستىك جەردىڭ حاۋىپسىز پايدالانىلۋ شاماسى %90 اينالاسىندا بولدى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قاتتى جاراقسىز زاتتاردى يمپورت ەتپەۋ نىساناسى نەگىزىنەن جۇزەگە اسىرىلىپ، «شەتەل قوقسىقتارى» مەملەكەت قاقپاسىنان وتكىزىلمەيتىن بولدى.

  «‹13 – بەسجىلدىق› جوبا باعدارلاماسىندا بەلگىلەنگەن ەكولوگيالىق ورتا سالاسىنداعى 9 ءتۇرلى تەجەمدىك كورسەتكىشتىڭ بارلىعى تولىق، اسىرا ورىندالدى». ەكولوگيالىق ورتا مينيسترلىگىنىڭ مينيسترى حۋاڭ رۇنچيۋ تانىستىرىپ بىلاي دەدى: مۇنىڭ ىشىندە 2020 – جىلى بۇكىل ەلدەگى ايماق دارەجەلى جانە ودان جوعارى قالالاردىڭ اۋا ساپاسىنىڭ جاقسى كۇن سانى سالىستىرماسى %87 بولدى؛ PM2.5 جاعىندا ولشەمگە جەتپەگەن ايماق دارەجەلى جانە ودان جوعارى دارەجەلى قالالاردىڭ ورتاشا قويۋلىعى 2015 – جىلداعىدان %28.8 تومەندەدى؛ بۇكىل ەل بويىنشا جەر بەتى سۋىنىڭ ساپالى بولۋ قيما بەت سالىستىرماسى %83.4 كە جوعارىلادى؛ ناشار Ⅴ تۇرىندەگى سۋلاردىڭ سالىستىرماسى %0.6 كە تومەندەدى.

  سەرپىندى ساقتاپ، تەرەڭدىككە بويلاپ، كەڭدىككە قانات جايۋدا لاستانۋدان ساقتانۋ - جونگە سالۋدان قامال الۋ شايقاسىن ءالى دە ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتۋ كەرەك.

  اۆتوماتتى اۆتوموبيل جۋۋ قۇرىلعىسى كىرىپ - شىققان اۆتوكولىكتەردى تاپ - تازا جۋادى، ۇلكەن لاپاس ىشىندەگى تۇمان اتقىش پەردە مەن تۇماندى مىلتىق سۋ بۇركەدى، شاڭ - توزاڭ تەجەلەدى ... حىبەي ولكەسى حاندان قالاسى ۋ - ان قالاسى شينشيڭ قۇيما قۇبىر سەرىكتەستىگىنىڭ زاۆود اۋماعىنىڭ بەت - بەينەسى شىت جاڭا تۇسكە ەندى. سوڭعى ءبىر جىلدان بەرى ۋ - ان قالاسىنداعى 22 ءتۇيىندى كاسىپورىن 2 ميلليارد يۋاننان استام قارجى قوسىپ، باۋ - باقشالى زاۆود قۇرۋعا كۇش سالدى. قالالىق پارتكومنىڭ شۋجيى جاۋ حۇڭشان: «ءبىز كاسىپورىننىڭ ىشكى - سىرتقى ورتاسىن رەتتەۋ - جونگە سالۋ ارقىلى كاسىپورىنداردى شىت جاڭا بەينەگە ەنگىزىپ، توڭىرەكتەگى بۇقارانى اناعۇرلىم تاماشا ورتادان يگىلىكتەندىرۋىمىز كەرەك» دەدى.

  ەكولوگيالىق جۇيەنى قورعاۋعا بەل شەشىپ كىرىسۋ −

  تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايىلىم، شولدەردى ءبىر تۇلعالاندىرىپ قورعاۋدى جانە قالپىنا كەلتىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، ەكولوگيالىق جۇيەنىڭ ساپاسى مەن ورنىقتىلىعىن جوعارىلاتتى

  باس جولدىڭ بۇرىلعان قيما بەتىندەگى سۋدىڭ اعىن مولشەرى سەكۋندىنا 1020 تەكشەمەترگە، گۇل باقشاسىنىڭ قيما بەتىندەگى سۋدىڭ اعىن مولشەرى سەكۋندىنا 1840 تەكشەمەترگە تۋرا كەلەدى ... «ساندى مالىمەتتەر قالىپتى، ەكولوگيالىق اعىن مولشەرىنىڭ تالابىن قاناعاتتاندىرادى». حۋاڭحى وزەنىنىڭ ماڭىزدى تىزگىندەۋ قيما بەتىنىڭ سۋ اعىس مولشەرى ساندى مالىمەتىن مۇقيات تەكسەرگەننەن كەيىن، ەكولوگيالىق ورتا مينيسترلىگى حۋاڭحى وزەنى الابىنىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىن باقىلاۋ - باسقارۋ مەكەمەسى جالپىلىق باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرى جاڭ ليدىڭ كوڭىلى جاي تاپتى.

  جاڭ لي بىلاي دەدى: «قازىر بالىقتاردىڭ ۋىلدىرىق شاشاتىن شەشۋشى مەزگىلى، حۋاڭحى وزەنىنىڭ نەگىزگى تارماق اعارىنىڭ جەتكىلىكتى ەكولوگيالىق اعىس مولشەرىنە كەپىلدىك ەتۋ كەرەك».

  تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايىلىم، ءشول − بولىنبەس ەكولوگيالىق جۇيە. باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن: ەكولوگيالىق جۇيەنىڭ ساپاسى مەن ورنىقتىلىعىن جوعارىلاتىپ، جۇيە كوزقاراسىندا تاباندى بولىپ، ەكولوگيالىق جۇيەنىڭ تۇلعالىق سيپاتىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايىلىم، شولدەردى ءبىر تۇلعالاندىرىپ قورعاۋدى جانە قالپىنا كەلتىرۋدى ىلگەرىلەتىپ، جان - جاقتى جونگە سالۋعا، جۇيەلى جونگە سالۋعا، تۋ باستان جونگە سالۋعا اناعۇرلىم ءمان بەرۋ كەرەك.

  ەلىمىز ەكولوگيانى قورعاۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋدى كۇش سالا ورىستەتىپ، قورشاعان ورتا سيىمدىلىعىن كەڭەيتىپ، ەكولوگيانىڭ بەت – بەينەسىن جاقسارتىپ، ەكولوگيالىق جۇيەنىڭ ساپاسى مەن ورنىقتىلىعىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتتى.

  اعاش ەگىپ، ورمان ءوسىرىپ، ءشوپ ەكتى، مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋ اۋماعى ۇزدىكسىز كەڭەيدى.

  حىبەيدىڭ سايحانبا ماشينالى ورمان الاڭى، ميلليون مۋلىق ورمان تەڭىزى ادامدى شاتتىققا بولەيدى، تاۋ بەتكەيىندە جاڭا ەگىلگەن كامفورا قاراعايى، جاپىراق تاستايتىن قاراعاي جاندى دا جالىندى بەينگە ەنگەن. «سايحانبالىقتاردىڭ ماقساتى ورمان الاڭىنىڭ ورمانمەن كومكەرىلۋ شاماسىن %86 كە جەتكىزۋ» دەدى ورمان الاڭىنىڭ باستىعى چىن جىچيڭ.

  جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىندا مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋ ارەكەتى كەڭ كولەمدە ورىستەتىلىپ، قاعىر تاۋلار مەن قۇم توبەشىكتەر جاسىل جەلەك جامىلدى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدىڭ ورمانمەن كومكەرىلۋ شاماسى %23.04 كە جەتىپ، ورمان كولەمى مەن زاپاس مولشەرى ءۇرتىس 30 نەشە جىل قاتارىنان ارتتى. «‹14 – بەسجىلدىق› جوبا باعدارلاماسىندا الداعى 5 جىلدا ەلىمىزدىڭ ورمانمەن كومكەرىلۋ شاماسىنىڭ %24.1 كە جەتكىزىلەتىنى العا قويىلدى. ءبىز عىلمي جاسىلداندىرۋدى، ساپالى دامۋدى مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋدىڭ تۇتاس بارىسىنا جانە ءارقايسى بۋىنىنا سىڭىرەمىز» دەدى مەملەكەتتىك ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايىلىم مەكەمەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ليۋ دۇڭشىڭ.

  ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ قىزىل سىزىعىن بەلگىلەپ، ەكولوگيالىق حاۋىپسىزدىك قالتقىسىن بارعان سايىن بەكەمدەي ءتۇستى.

  جۋىردا يۇننان ولكەسى بۇكىل ولكەنىڭ ەكولوگيانى قورعاۋ قىزىل سىزىعىن باعالاپ، رەتتەپ، ەكولوگيالىق قىزىل سىزىققا بولىنگەن جەر اۋدانى 118 مىڭ 600 شارشى كيلومەترگە جەتىپ، بۇكىل ولكە جەر كولەمىنىڭ %30.96 ىن ۇستادى. «تابيعي قورعالاتىن جەرلەر، ماڭىزدى سۋ قاينارلارى تۇگەلدەي ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ قىزىل سىزىعىنا ەنگىزىلدى. رەتكە سالىنعاننان كەيىن بۇرىنعى قايشىلىقتار مەن قاقتىعىستار بارىنشا باسەڭدەپ، قورعالاتىن جەرلەردىڭ ۇساقتالۋ دارەجەسى كورنەكتى تومەندەيدى» دەدى يۇننان ولكەلىك جاراتىلىستىق بايلىق مەڭگەرمەسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ۋاڭ ۋەيگو.

  ارت – ارتىنان سىزىلعان ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ قىزىل سىزىعى ساپالى دامۋدىڭ جاسىل نەگىزىن بەكەمدەدى. ەلىمىزدە شامامەن %25 قۇرلىق جەرى ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ قىزىل سىزىعىنا ەنگىزىلىپ، مەملەكەتتىك باقشانى نەگىزگى تۇلعا ەتكەن جاراتىلىستىق قورىق جۇيەسى جەدەل قۇرىلىپ، بۇكىل ەل بويىنشا ءار دارەجەلى، ءار ءتۇرلى جاراتىلىستىق قورعالاتىن جەرلەر 11 مىڭ 800 دەن اسىپ، وسىمدىك جامىلعىسى تيبىندەگى جۇيە مەن مەن قۇرلىق ەكولوگيالىق جۇيەسىنىڭ %90 ى، ءتۇيىندى قورعالاتىن جابايى حايۋاناتتار شوعىرىنىڭ %85 ى ءونىمدى قورعالدى.

  بيىل «بۇكىل ەلدەگى ماڭىزدى ەكولوگيالىق جۇيەلەردى قورعاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ كەلەلى ينجەنەريالارىنىڭ جالپى تۇلعالىق جوباسى (2035 − 2021 - جىل)» اتقارىلا باستادى، بۇل − مەملەكەت دەڭگەيىندە شىعارىلعان ەكولوگيانى قورعاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ سالاسىنداعى تۇڭعىش جالپىلىق جوبا. مەملەكەتتىك دامۋ جانە رەفورما كوميتەتى اۋىل – قىستاق شارۋاشىلىعى تارماق مەكەمەسىنىڭ باستىعى ۋ شياۋ تانىستىرىپ بىلاي دەدى: «جوسپاردا تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايىلىم، ءشول ورگانيكالىق تۇتاس تۇلعا رەتىندە زەرتتەلىپ، بولەكتەپ قورعاۋ، ءبىر باعىتتا قالپىنا كەلتىرۋ سياقتى ماسەلەلەر كۇش سالا شەشىلەدى».

  كليمات وزگەرىسىنە توتەپ بەرۋ −

  كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى ەڭ جوعارى مانگە جەتكىزۋ، كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋ ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىنا ەنگىزىلدى، وسى قيان - كەسكى شايقاستى باتىلدىقپەن ويداعىداي جۇرگىزۋ كەرەك

  «نىسان وندىرىسكە قوسىلعاننان كەيىن جىلدىق توك تاراتۋ مولشەرى 200 ميلليون كيلوۆات - ساعاتقا جەتىپ، جىلىنا 100 مىڭ تونناعا جۋىق كومىرتەگى قوس توتىعى از ىعىستىرىلادى». تاياۋدا چينحۋاي ساندى مالىمەت توبىنىڭ قايتا تۋىندايتىن ەنەرگيا تاراۋىنىڭ جاۋاپتىسى زىڭ شياۋلين ۇيىرمە باستاپ سانشي داتۇڭ فوتوۆولتتىق زەردەلى ەلەكتر ستانسياسى نىسانى قۇرىلىسىن بار كۇشپەن جەدەلدەتۋگە كىرىستى.

  ساندى مالىمەت ورتالىعى ەلەكتردەن پايدالاناتىن ءىرى تۇتىنۋشىلار ءۇشىن كاسىپتىك قىزمەت وتەيدى. تاياۋ جىلداردان بەرى چينحۋاي ساندى مالىمەت توبى «جاڭا ەنەرگيا + ءىرى ساندى مالىمەت» ىقپالداستىق دامۋ ۇلگىسىن بەلسەنە قاراستىرىپ، بۇكىل ەل بويىنشا قايتا تۋىندايتىن ەنەرگيانىڭ 5 مىڭنان ءبىر ۇلەسىنەن استامىن قابىلدادى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ دارىپتەگەن بولاتىن: كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى ەڭ جوعارى مانگە جەتكىزۋ، كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋ نىساناسىن ورىنداۋ ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ كەڭ كولەمدى ءارى تەرەڭ جۇيەلى وزگەرىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ىستەلىپ وتىر، كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى ەڭ جوعارى مانگە جەتكىزۋدى، كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋدى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىنا ەنگىزىپ، العان بەتىنەن قايتپايتىن ارىنمەن كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى 2030 - جىلدان بۇرىن جوعارعى مانگە جەتكىزۋ، 2060 - جىلدان بۇرىن كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋ نىساناسىن ۋاعىندا جۇزەگە اسىرۋ كەرەك.

  كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋدى ەڭ جوعارى مانگە جەتكىزۋ، كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋ سىندى وسى قيان - كەسكى شايقاسىن باتىل تۇردە ويداعىداي جۇرگىزدى! رايوندار، تاراۋلار، سالالار جابال جۇمىلدى.

  − ەنەرگيا تۇتىنۋىنىڭ ءتىپتى دە تازا بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. حۋانىڭ حاينان چاڭجياڭ يادرو ەلەكترى 2 - مەرزىمدىك ينجەنەرياسىندا تاياۋدا 1 - كۇبى بەتون قۇيىلدى، نىسان سالىنىپ بولعاننان كەيىن ءار جىلى حاينان ولكەسىنە 18 ميلليارد كيلوۆات - ساعات تازا ەلەكتر جەتكىزەدى. 2025 – جىلعا بارعاندا حايناننىڭ تازا ەنەرگياسىنىڭ ءبىر رەتكى ەنەرگيا تۇتىنۋىندا ۇستايتىن سالىستىرماسى %50 اينالاسىنا جەتەدى.

  − كاسىپ تىزبەگىنىڭ ءتىپتى دە تومەن كومىرتەكتى بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى. نيڭشيانىڭ يىنچۋان نيڭدۇڭ حيميا ونەركاسىپ بازاسىندا ۇشى - قيىرسىز ءشول دالاداعى فوتوۆولتتىق تاقتاعا كوز جەتپەيدى. باۋفىڭ ەنەرگياسى اتقارعان مەملەكەت دارەجەلى كۇن ەنەرگياسىن ەلەكتروليزدەۋ ادىسىمەن سۋتەگىن ءوندىرۋ جالپىلىق ۇلگى نىسانى وسى ارادا وندىرىسكە قوسىلىپ، كۇن ەنەرگياسى ارقىلى جاسىل ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرىپ، جاسىل ەلەكتر ەنەرگياسىن قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، ەلەكتروليزدىك سۋدان سۋتەگى گازىن الىپ، حيميا ونەركاسىپ جۇيەسى پوليەتيلەن سياقتى 100 نەشە ءتۇرلى جوعارى دەڭگەيلى حيميا ونەركاسىپ ونىمدەرىن تىكەلەي ءوندىرىپ، كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋدىڭ كەمەلدى كاسىپ تىزبەگىن قالىپتاستىردى.

  − قوعامدىق قيمىلداردى ءتىپتى دە جاسىل تۇسكە بولەيدى. جۋىردا سىچۋان ولكەسى مەملەكەت بويىنشا تۇڭعىش قوعامدىق قيمىل دەڭگەيىندەگى كومىرتەگىن بەيتاراپتاندىرۋدى ولكە دارەجەلى جالپىلاستىرۋ جوباسىن ورتاعا قويدى. «جوبادا قۇرىلىمدار مەن جەكەلەردىڭ قوعامدىق قيمىلدارىنا نازار اۋدارىلىپ، اعاش ەگىپ، ورمان ءوسىرۋ، كومىرتەگى سەنىمدىلىگىن ساتىپ الۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى پارنيك گازىنىڭ ىعىستىرىلۋى تومەندەتىلەدى» دەدى سىچۋان ولكەلىك ەكولوگيالىق ورتا مەڭگەرمەسى كليمات وزگەرىسىنە توتەپ بەرۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى چىن ياۋ.

  2020 – جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدە بىرلىك GDP دىڭ كومىرتەگى قوس توتىعىن ىعىستىرۋ مولشەرى 2005 – جىلداعىدان %48.4 تومەندەپ، حالىقارالىق قوعامعا ۋادە بەرگەن 2020 – جىلعا بارعاندا %40 – %45 تومەندەتۋ نىساناسى اسىرا ورىندالدى. ەنەرگيا تۇتىنۋ قۇرىلىمى كورنەكتى جاقسارىپ، 2020 - جىلى كومىر تۇتىنۋىنىڭ ەنەرگيا تۇتىنۋ جالپى مولشەرىندەگى سالىستىرماسى %56.8 كە تومەندەپ، تازا ەنەرگيانىڭ سالىستىرماسى %24.3 كە جوعارىلادى. بيىل 1 - توقساندا ەلىمىزدىڭ ىشكى ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %18.3 ارتتى، سونىمەن بىرگە، بۇكىل ەلدەگى كولەمدەنگەن ونەركاسىپ ورىندارىنىڭ ارتقان قۇن ەنەرگيا قۇراۋى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %8.1 تومەندەدى.

  ەكولوگيا گۇلدەنسە، وركەنيەت گۇلدەنەدى. شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە جۇڭگو ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىن بۇرىن بولماعان بەكىممەن جانە تەبىنمەن ىلگەرىلەتتى، تاماشا ەكولوگيالىق ورتا جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋدىڭ ماڭىزدى بەينەسىنە اينالدى، ۇزدىك «جاسىل جاۋاپ» حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي القاۋىنا يە بولدى. ب م ۇ ورتانى جوبالاۋ مەكەمەسىنىڭ اتقارۋشى مەڭگەرۋشىسى ينگە اننوسەن مىنانى ءبىلدىردى: جۇڭگو قورشاعان ورتانى قالپىنا كەلتىرۋ جاعىندا وراسان زور قۇلشىنىس جاسادى، ءار ەل جۇڭگومەن ۇيرەنۋ، اۋىس - كۇيىستى كۇشەيتىپ، جاسىل، باياندى دامۋ جولىمەن بۇلجىماستان ءجۇرۋى كەرەك.

  ادامدار تۇنىق سۋ، جاسىل تاۋدى قورعايدى ەكەن، ونان بەرەكە عانا تابادى. جاڭا دامۋ ساتىسى ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنا اناعۇرلىم جوعارى تالاپ قويدى. شي جينپيڭ ەكولوگيالىق وركەنيەت يدەياسىن مۇقيات امالياتتا ايگىلەپ، تۇنىق سۋ، جاسىل تاۋ − باعالى بايلىق دەگەن ماڭىزدى ۇستانىمدى بەرىك ورناتىپ، ادام مەن تابيعات جاراسىمدى قاتار ءومىر سۇرەتىن وسىزامانداندىرۋدى قۇلشىنا جۇزەگە اسىرساق، كورىكتى جۇڭگو قۇرۋ نىساناسىن بىرتىندەپ ورىنداپ، جەر شارىنىڭ تىرشىلىك ورتاق تۇلعاسىن بىرگە قۇرۋعا تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوساتىن بولامىز.

  كەلۋ قاينارى: حالىق تورابى
جاۋاپتى رەداكتورى : مانەپ ەربول ۇلى
وقىرمان نازارىنا
نازار سالا كەتەرسىز
 
  بۇل حابارعا باعاڭىز
  • 1. جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاتىستى زاڭ-ەرەجەلەرىنە بويسىنىپ، توراپتا ءمورالدى بولىڭىز، ءسىزدىڭ ارەكەتىڭىز سەبەبىنەن تىكەلەي نەمەسە جانامالاي تۋىنداعان زاڭدىق جاۋاپكەرشىلىكتى ءوزىڭىز ارقالايسىز.
    2. قالام اتىڭىز بەن جازعان لەبىزىڭىزدى باسقارۋدىڭ بارلىق ۇقىعى حالىق تورابىنا ءتان.
    3. حالىق تورابىنىڭ ءسىزدىڭ حالىق تورابىنىڭ لەبىز جازۋ بەتىنە جازعان لەبىزىڭىزدى توراپ ىشىندە كوشىرۋ نەمەسە لەبىزىڭىزدەن سيتات كەلتىرۋ ۇقىعى بار.
    4. ەگەر باسقارۋ جاعىنا پىكىرىڭىز بولسا، لەبىز جازۋ بەتىنىڭ باسقارۋشىسىنا نەمەسە حالىق گازەتى مەكەمەسىنىڭ توراپ ورتالىعىنا اڭىس ەتىڭىز.
  • ورتالىق
  • ەل ءىشى
  • شينجياڭ
  • حالىقارا

سۋرەتتى حابار

ليۋ حۇڭ